• Advanced Communication & Research Group

Rynek nieruchomości biurowych wstrzymał oddech w oczekiwaniu na koniec epidemii

Updated: Mar 30

W pierwszych dniach pojawienia się choroby w Polsce wielu zarządców, właścicieli i najemców powierzchni biurowych nie czekając na działania regulatora wdrożyło liczne procedury kryzysowe mające przede wszystkim chronić zdrowie i życie użytkowników powierzchni: ze znacznie większą częstotliwością dezynfekowano powierzchnie, zamknięto miejsca tradycyjnie skupiające duże grono osób, jak kluby fitness, centra konferencyjne i kantyny, odwołano wszelkie duże wydarzenia, a spotkania tam, gdzie było to możliwe organizowano z wykorzystaniem narzędzi Internetowych. W ciągu kilku dni wielu najemców biurowych zreorganizowało swoje działania i wdrożyło dla swoich pracowników model pracy zdalnej.


Sytuacja przedsiębiorstw, a umowy najmu powierzchni


Po pierwszym zaskoczeniu rynek biurowy wszedł w kolejny etap: najemcy, dla których obecna sytuacja to z jednej strony dodatkowe koszty i utrudnienia wynikające z reorganizacji pracy, a z drugiej potencjalny spadek przychodów powodowany mniejszym wolumenem zamówień szukają możliwości restrukturyzacji ponoszonych przez siebie kosztów. Nieruchomości to drugi koszt po kosztach osobowych dla większości firm spodziewana jest więc presja na zarządców i właścicieli nieruchomości w kontekście obniżenia, umorzenia lub przesunięcia czynszów na kolejne okresy rozliczeniowe.



Każda taka prośba przez właścicieli powinna być rozpatrywana indywidualnie w zależności od charakteru działalności prowadzonej przez najemcę. Koszty najmu biura w momencie, gdy firma nie osiąga żadnych przychodów, są dużym obciążeniem dla podmiotu mogącym w określonych przypadkach prowadzić nawet do zawieszenia działalności gospodarczej. Właściciele z kolei także muszą zapewnić rentowność swoich aktywów więc pole manewru jest bardzo ograniczone. Wszyscy czekają na konkretne rozwiązania, które zaproponuje rząd. – mówi Mariola Szlęzak-Rzepecka z firmy EPP Property Management.


Pokryzysowy krajobraz na rynku biurowym


Obecny kryzys ma duży potencjał do wywołania zmian na rynku biurowym. Z jednej strony można oczekiwać zmian w podejściu instytucji finansowych do finansowania lub refinansowania projektów biurowych, a z drugiej możliwe są znaczące wahania w średnim i długim terminie odnośnie zapotrzebowania firm na nowoczesne powierzchnie biurowe na skutek upowszechnienia modelu pracy zdalnej, który w niektórych przypadkach może okazać się bardziej efektywny od tradycyjnego najmu, a także z powodu ograniczenia zatrudnienia przez wybrane firmy, które w pokryzysowej rzeczywistości mogą zrewidować swoje podejście do biznesu. To z kolei spowoduje wzrost bezrobocia determinując jednocześnie spadek konsumpcji wpływający na pozostałe podmioty i ogólną kondycję gospodarki.


Lepiej już było


Instytucje finansujące lub refinansujące inwestycje biurowe potencjalnie mogą większą uwagę zwracać na strukturę najmu, co wpłynie na możliwość i koszt pozyskania kapitału. W mniejszym stopniu będą też skłonne do akceptacji większego ryzyka więc stosunek wartości nieruchomości do wysokości możliwego do uzyskania ze strony banków kapitału (LTV) również potencjalnie ulegnie zmianie. Miałoby to zasadniczy wpływ na wielkość podaży nowoczesnych powierzchni biurowych i faworyzowałoby duże, doświadczone podmioty z odpowiednim zapleczem finansowym i organizacyjnym.


Projekt „zmiana”


Można także spodziewać się, że obecna sytuacja wpłynie na sposób projektowania budynków, a przynajmniej ich części wspólnych oraz stosowanych instalacji budynkowych, co jednocześnie może wpłynąć na koszty realizacji projektów. Dotknąć to w dużej części może starsze aktywa, które w takim wypadku wymagać będą znaczących inwestycji w modernizację i dostosowanie standardów powierzchni do rynkowych wymagań – mówi Szymon Wojciechowski, CEO APA Wojciechowski. Jeżeli jednak zarządzanie sytuacją kryzysową w Polsce zda egzamin i państwo oraz biznes przejdą przez kryzys mniej boleśnie to może się to okazać zachętą przyciągającą zagranicznych inwestorów, co będzie miało korzystny wpływ na rynek nieruchomości oraz całą polską gospodarkę - podsumowuje Szymon Wojciechowski.
0 views
  • LinkedIn
  • White Facebook Icon

© 2020 Advanced Communication Sp. z o.o., ul. Muszyńska 31, 02-916 Warszawa,  NIP: 5252607046